Een ingetrokken vacature is geen gebeurtenis

Clara Shih haalde haar eigen juniorvacatures offline omdat ze AI kon gebruiken en de druk om te leveren hoog was. Bij Meta blies Zuckerberg de tweede ontslagronde van zijn agent-reorganisatie af, direct na die van mei. Het scenario waarin sommige teams tot zestig procent zouden krimpen, ging van tafel.

Dat weten we, want een ontslagronde is een gebeurtenis. Wat er met die ingetrokken vacatures gebeurde, weet niemand.

Shih is niet zomaar iemand met een mening over agents. Ze bouwde bij Salesforce Agentforce, het product waarmee Marc Benioff naar eigen zeggen het supportteam van ongeveer negenduizend naar vijfduizend mensen bracht. Daarna leidde ze de agents die bij Meta klantberichten beantwoorden op WhatsApp, Messenger en Instagram. Dit voorjaar vertrok ze, al bleef ze senior advisor. In een gesprek met Casey Newton legt ze uit hoe het ging: "I myself took down entry-level job postings because I was able to use AI and because I was under so much pressure to deliver fast."

Druk om te leveren, plus een tool die snel genoeg aanvoelde. Dat was de afweging.

En wat ze zag was echt. Het oude traject liep van idee naar gebruikersonderzoek, naar interviews, naar mockups, naar een requirements-document, en pas daarna naar een front-end engineer, een back-end engineer en een ML-engineer. Dat klapte in elkaar tot een of twee mensen die in één ruimte het idee bedenken, het prototype vibe-coden, het testen met echte en gesimuleerde gebruikers, en het daarna met een veel kleiner team naar productie brengen. Shih trok datzelfde patroon door naar marketing, distributie en privacybeleid. Wat tien stappen en tien dagen kostte, kostte minuten.

Wie dat ziet gebeuren en verantwoordelijk is voor de planning, doet wat zij deed.

Alleen liepen bij Meta de cijfers de andere kant op.

Reuters reconstrueerde deze week Project OT, kort voor organization transformation: Zuckerbergs plan om Meta "AI native" te maken. Teams tot zestig procent kleiner, twee ontslagrondes, AI voor "much of the daily work performed by thousands of human employees" met kleine groepen mensen als toezicht. Een HR-executive zei dat er onder die scenario's ongeveer een kwart of meer van het personeelsbestand zou zijn geschrapt. Meta zegt dat het plan werd gecanceld voordat er aantallen vaststonden, en dat het een scenario-oefening was waarvan nooit is aangenomen dat elk scenario werkelijkheid zou worden.

De eerste ontslagronde ging door, in mei. Direct daarna annuleerde Zuckerberg de tweede.

Wat de ommekeer precies veroorzaakte, kon Reuters niet vaststellen. Twee dingen speelden mee: het moreel had klappen gekregen na eerdere berichten over aanstaande ontslagen en over Meta's tracking van toetsenbord- en muisinvoer van medewerkers, en er was onzekerheid of meer AI-gebruik de productiviteit wel verhoogt.

Die onzekerheid staat in de interne posts die Ars Technica via Reuters beschrijft. CTO Andrew Bosworth meldde begin juni dat de code-changes aan Meta's interne platformen en infrastructuur met 220 procent waren gestegen ten opzichte van een jaar eerder. De wijzigingen die tot nieuwe of verbeterde features voor gebruikers leidden, stegen met 36 procent.

Andere interne posts wezen op agents die "large-scale, disruptive actions that humans are unlikely to execute" uitvoerden, bij veertig procent meer zware technische en security-incidenten dan het jaar ervoor. De tijd die medewerkers kwijt waren om die op te ruimen liep met tot zeventig procent op. In juli zei Zuckerberg tegen zijn eigen personeel dat de "trajectory of the agentic development over at least the last four months hasn't really accelerated in the way that we expected."

Het plan sneuvelde dus. Dat we dat weten, komt doordat Reuters tientallen interne documenten, posts en opnames kon inzien en meer dan twintig ingewijden sprak.

Correcties gaan maar één kant op. Een geannuleerde ontslagronde is een gebeurtenis. Er zijn mensen die het treft, en er zijn documenten die naar buiten komen. Een vacature die van de site verdwijnt is niets. Er is geen medewerker die het overkomt, geen intern bericht, geen verslaggever die belt. De persoon die die baan had gekregen weet niet dat hij bestond.

Dat maakt de vacaturestop het goedkoopste instrument in de la. Het is ook het enige waarvoor niemand zich achteraf hoeft te verantwoorden. Zelfs aan de zichtbare kant stelt dat mechanisme weinig voor. Zuckerberg stelde de verwachting bij tegenover zijn eigen personeel, achter gesloten deuren, en de rest van ons hoorde het via een reconstructie.

Waarschijnlijk staan die vacatures er nog steeds niet. Niet omdat iemand dat opnieuw besloot, maar omdat niemand een besluit hoefde terug te draaien. Zo werkt het bij elk bedrijf, niet alleen bij dit bedrijf met deze cijfers.

Shih verkoopt hier geen praatje, en dat maakt haar geloofwaardiger dan de meeste mensen in deze discussie. Over het optimistische verhaal waarmee Agentforce de markt in ging, dat het automatiseren van routinewerk mensen vrijmaakt voor complexere problemen en klantrelaties, is ze onomwonden:

I think that has been a little true, but primarily not been true.

— Clara Shih, medeoprichter New Work Foundation, tegen Platformer

Je kunt de incidentcijfers bovendien lezen als overgangskosten. Nieuwe technologie breekt dingen, dat hoort erbij, en 220 procent meer wijzigingen betekent dat er wel degelijk iets is veranderd in wat een klein team aankan. Veel van dat werk zit bovendien in interne platformen en infrastructuur, en dat wordt per definitie zelden zichtbaar als feature. Dat is een eerlijke lezing.

Maar juist het verschil tussen die 220 en die 36 procent is het cijfer dat op tafel had moeten liggen voordat de instapbanen eraf gingen. De groei van de interne code-changes was ruim zes keer die van de wijzigingen die als nieuwe of betere features bij gebruikers landden. Dat is een ander bedrijf dan het bedrijf waarin agents het werk van tien mensen doen.

En dit blijft niet bij starters. Shih verwacht dat de druk opschuift van één jaar na school naar twee, en daarna naar drie of vier. Ongeveer een op de vijf rollen binnen bedrijven bestaat volgens haar uit het klaarmaken van iets voor iemand anders in datzelfde bedrijf: een briefing, een slidedeck, een orderformulier. Die rollen komen het hardst onder druk, omdat de eindverantwoordelijke het sneller zelf met AI doet dan via een reeks tussenrollen.

Haar advies aan wie nu begint gaat niet over ChatGPT 101. Begrijp hoe context werkt, begrijp tool calls, leer evals bouwen, ship iets, en laat het zien aan iemand buiten je familie die besluit het te gebruiken. Dat is goed advies.

Het is alleen advies aan individuen over een beslissing die organisaties nemen. Een reorganisatie kun je bijstellen, en Meta deed dat binnen een paar maanden. De onderste tree van de ladder heeft niemand die hem terugzet.